WebLaw
← Back

უძრავი ქონება და სამართლებრივი უსაფრთხოება: როგორ დავიცვათ საკუთრება დაკარგვისგან

2026-11-13By: გივი კაკუშაძე

უძრავი ქონება ნებისმიერი ოჯახისთვის ყველაზე მყარი ეკონომიკური და სოციალური საყრდენია. თუმცა, მრავალწლიანი საადვოკატო პრაქტიკა ცხადყოფს, რომ მოქალაქეები ხშირად აღმოჩნდებიან კუთვნილი მიწის ნაკვეთებისა თუ საცხოვრებელი ფართების დაკარგვის რეალური საფრთხის წინაშე. ამის მთავარი მიზეზი სამართლებრივი გულგრილობა, მოუწესრიგებელი დოკუმენტაცია და საკუთარი უფლებების არცოდნაა. როდესაც საქმე საკუთრების უფლებას ეხება, კანონი მკაცრია და იცავს იმას, ვინც დროულად და სწორად მოქმედებს.

პირველი და უმთავრესი პრობლემა, რომელსაც ყოველდღიურ პრაქტიკაში ვაწყდებით, ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული დაურეგისტრირებელი ქონებაა. საქართველოში დღემდე უამრავი მიწის ნაკვეთი და სახლია, რომელსაც ოჯახები წინაპრებისგან მემკვიდრეობით, თაობების განმავლობაში ფლობენ, მაგრამ საჯარო რეესტრში ოფიციალურად არ აქვთ გაფორმებული. სამართლებრივი თვალსაზრისით, სანამ ქონება საჯარო რეესტრში თქვენს სახელზე არ აისახება, ის თქვენს საკუთრებად არ ითვლება. დაურეგისტრირებელ ქონებას ვერ გაყიდით, ვერ გააჩუქებთ და ვერც მემკვიდრეობით გადასცემთ სრულფასოვნად. უფრო მეტიც, ასეთ დროს ყოველთვის არსებობს რისკი, რომ თქვენი კუთვნილი მიწა ხარვეზიანი საბუთებით ან აზომვითი ნახაზების გადაფარვით მეზობელმა, მესამე პირმა ან სულაც სახელმწიფომ დაირეგისტრიროს. თუ ხელთ გაქვთ საბჭოთა პერიოდის საკომლო წიგნის ამონაწერები, ძველი მიღება-ჩაბარების აქტები ან სხვა უფლების დამდგენი დოკუმენტები, აუცილებელია დაუყოვნებლივ დაიწყოთ სარეგისტრაციო პროცედურები. ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ აღმოაჩენთ, რომ თქვენი მიწა უკვე სხვის სახელზეა გაფორმებული, გამოსავალი სასამართლო დავაა. სწორად შეგროვებული საარქივო მტკიცებულებებითა და კვალიფიციური სტრატეგიით სავსებით შესაძლებელია უკანონო რეგისტრაციის ბათილად ცნობა და ქონების კანონიერი მესაკუთრისთვის დაბრუნება.

მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულება, სადაც მოქალაქეები ხშირად უშვებენ საბედისწერო შეცდომებს, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული გარიგებებია. ხშირად ყიდვა-გაყიდვის ან სესხის ხელშეკრულებებს ადამიანები ზედაპირულად, იურისტის ჩართულობის გარეშე აფორმებენ. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო მაშინ, როდესაც ქონება იპოთეკით იტვირთება. კრედიტორებთან დადებულ ხელშეკრულებებში ხშირად გვხვდება კაბალური პირობები, რომელთა მიხედვითაც, ვალდებულების მცირედი დარღვევის შემთხვევაშიც კი, ქონება პირდაპირ გადადის გამსესხებლის საკუთრებაში ან გადის იძულებით აუქციონზე. თუმცა, მოქალაქეებმა უნდა იცოდნენ, რომ გამოუვალი მდგომარეობა არ არსებობს. სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ისეთ მნიშვნელოვან მექანიზმებს, როგორიცაა ხანდაზმულობის ინსტიტუტი და კაბალური პირობების ბათილობა. თუ სასესხო მოთხოვნა ხანდაზმულია, სასამართლოს გზით შესაძლებელია არა მხოლოდ ვალდებულების განულება, არამედ უძრავ ქონებაზე დადებული იპოთეკისა და ყადაღის სრულად მოხსნაც.

განსაკუთრებულ სამართლებრივ რეგულირებას ექვემდებარება არასრულწლოვნის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. მშობლებს ხშირად ჰგონიათ, რომ რადგან ბავშვის კანონიერი წარმომადგენლები არიან, შეუძლიათ თავისუფლად გაყიდონ ან დააგირაონ შვილის სახელზე რეგისტრირებული ბინა. კანონი ამ საკითხს უმკაცრესად უდგება და ბავშვის ქონებრივ ინტერესებს აბსოლუტურ პრიორიტეტს ანიჭებს. არასრულწლოვნის ქონების გასხვისება ან იპოთეკით დატვირთვა დასაშვებია მხოლოდ სასამართლოს წინასწარი თანხმობით, რა დროსაც მოსამართლე დეტალურად ამოწმებს, რამდენად შეესაბამება ეს ნაბიჯი ბავშვის საუკეთესო ინტერესებს. სასამართლოს გვერდის ავლით დადებული ნებისმიერი ასეთი გარიგება თავიდანვე ბათილია და მხარეებს მძიმე სამართლებრივ შედეგებს უქადის.

საბოლოოდ, უძრავი ქონების დაცვის საუკეთესო გზა პრევენციაა. ნებისმიერი გარიგების დადებამდე, იქნება ეს ქონების შეძენა, ჩუქება, მემკვიდრეობის მიღება თუ იპოთეკით დატვირთვა, აუცილებლად გადაამოწმეთ საჯარო რეესტრის ამონაწერი, შეისწავლეთ ქონების ისტორია და გაიარეთ კონსულტაცია პროფესიონალ ადვოკატთან. გახსოვდეთ, რომ წინასწარი სამართლებრივი შემოწმება ყოველთვის ბევრად იაფი, სწრაფი და უსაფრთხოა, ვიდრე წლობით გაჭიანურებული სასამართლო დავები დაკარგული საკუთრების დასაბრუნებლად.

📞 +995 593 98 10 20

✉️ gglawyergroup@gmail.com

📍 თბილისი, წერეთლის გამზირი, ცემის ქუჩა N3